20. Yüzyılda Görülen Başlıca Edebiyat Akımları; 1-EMPRESYONİZM

 

20. Yüzyılda Görülen Başlıca Edebiyat Akımları

1-    EMPRESYONİZM

19. yüzyılın sonlarında Fransa’da ortaya çı­kan, oradan diğer ülkelere yayılan, dış dünyanın sanatçıda bıraktığı izlenimleri yansıtmayı amaçla­yan akıma Empresyonizm (izlenimcilik) denir.

Empresyonizm, önce resimde, sonra edebi­yatta etkili olmuş bir akımdır. Empresyonist sa­natçılar dış dünyayı olduğu gibi değil de algıladık­ları biçimde anlatmayı amaçlamışlar, öznelliği be­nimsemişlerdir. Onlara göre, bu dünya sanatçıla­ra heyecan ve ruhi dalgalanmalar veren bir uyarı­cıdır. Sanatçının görevi, duyduğu heyecanı, ruhi dalgalanmaları dile getirmek olmalıdır.

Edebiyat eleştirmeni K. Haedens’e göre, empresyonist şiirlerde sözcükler, yepyeni biçim­lerde birleşir, bir "fosfor ışığı" içinde yıkanırlar.

Empresyonist şairler, şiirde biçime, uyağa önem vermezler. "Sanat için sanat" anlayışını be­nimseyerek, edebiyatın toplumsal bir görevi üst­lenmesine karşı çıkarlar.

Empresyonizm, Sembolizmin bazı özellikleri­ni taşıyan bir akım olarak değerlendirilebilir. Sem­bolizm akımı içinde yer alan bazı şairler, Emprosyonizmin de temsilcileri olmuşlardır.

Bu akım en çok resimde etkili olmuştur. Edebiyatta geliştiği başlıca türler şiir ve tiyatro­dur.

a.  Empresyonizmin önemli sanatçıları

*   Arthur Rimbaud         şiir

*   R. Marie Rilke            şiir

*   Paul Verlaine               şiir

b. Empresyonizmin Türk Edebiyatındaki Temsilcileri:

Türk edebiyatında bütün şiirleriyle izlenimci diyebileceğimiz şairler yok sayılır. Ahmet Muhip Dranas, Cahit Sıtkı Tarancı gibi sanatçıların kimi şiirlerinde bu akımın etkileri görülür.

 

OFELYA

Yıldızların uyuduğu, sessiz, kara

Dalgalarda Ofelya iri bir zambak,

Yüzüyor tül gibi, uzanmış sulara…

Avcı borularının ezgisinde bak.

 

Bin yıl geçti Ofelya yine üzgün

Uzun sularda kefen gibi akıyor

Bin yıldır, gündüz, gece deli gönlünün

Hüznünü meltem yellerine döküyor

 

Yöresinde üzgün nilüferler bazen

Dağıtıyor kızcağızın uykusunu

Bir kanat vuruşuyla dallar yuvadan

Salıyor yıldızların altın şarkısını

(Arthur Rimbaud, Çev. Erdoğan Alkan)

GEÇMİŞ OLA

Hâtıralar, ne istersiniz benden?… Sonbahar…

Durgun gökte ardıç kuşları uçuşmadalar

Güneşten ölgün ve soluk bir ışık vurmada

İçinde poyrazlar esen sararmış ormana.

 

Yapayalnızdık, yürüyorduk, türlü hülyalarda,

Saçlarımız ve düşüncelerimiz rüzgârda.

Çevirip güzel gözlerini bana: "Hangisi?

En güzel günün" diye sordu o billur sesi.

 

Bir melek sesi kadar tatlı, o kadar derin

Hafif bir gülümseyiş cevap verdi sesine

öptüm ellerini, ibadet edercesine.

 

— Ah! İlk çiçekler! Ne güzel kokuları vardır!

Ne kadar sevimli bir mırıltıları vardır!

Sevilen dudaklardan çıkan ilk evet’lerin!

Paul, Verlaine’den Çev. Orhan Veli)

 

 

 

 

 

 



 

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/20-yuzyilda-gorulen-baslica-edebiyat-akimlari-1-empresyonizm/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: