20. Yüzyılda Görülen Başlıca Edebiyat Akımları; 5-DADAİZM

 

20. Yüzyılda Görülen Başlıca Edebiyat Akımları

5-    DADAİZM

1916’da Romen asıllı İtalyan şair Tristan Tzara tarafından ortaya atılan Dadaizm (Kuralsız­lık), edebiyat ve sanatta her türlü geleneğe, kura­la karşı çıkan; "kuralsızlığı kural edinen" bir akımdır.

I. Dünya Savaşı’nda yüz binlerce insanın öl­mesi, insanların derin acılara gömülmesi ve mut­suzluğa sürüklenmesi; akla, mantığa ve ahlâka dayalı biçimde kurulduğunu söyleyen düzenlere karşı güvenin sarsılması, değer yargılarının alt üst olmasına yol açmıştı.

İşte Dadaizm, böyle bir ortamda savaş için­de doğdu; savaştan sonra Fransa’da etkinlik ka­zandı. Dadaizm, savaşın doğurduğu acılara, yı­kımlara karşı bir protesto, bir isyan hareketi ola­rak kendini ortaya koydu. Dadaizm;

1.    Bireyi aklın tutsaklığından ve akla dayalı dü­zenden kurtarmak.

2.    Sanatta her türlü geleneği yıkmak

3.    Sözcükleri bilinen anlamları dışında kullan­mak

4.    Yerleşik dil ve estetik kurallarını kaldırmak

5.    Akıldışılığı, kuralsızlığı ve sürekli değişmeyi savunmak

gibi amaçlar edinmişti. Tristan Tzara’nın, Meydan Larousse’dan rastgele seçtiği bir sözcükten (Da­da) adını alan bu akım, 1922’de yerini Sürrealiz­me (gerçeküstücülüğe) bıraktı. Sürrealizmin kuru­cusu olan şairlerin çoğu (Breton, Soupault, Ara-gon, Eluard…) sanat yaşamlarının ilk dönemlerin­de Dadaizm içindeydiler.

Dadaizmln kurucusu ve öncüsü olan T.Tzara, bu akımı şöyle tanımlar:

"Kağıt parçaları üzerine sözcükler yazın, bunları bir şapkanın İçine atıp karıştırın, sonra te­ker teker çekip bir kağıdın üzerine sıralayın; işte Dadaizm…"

b. Dadaizmin önemli Temsilcileri:

*   Tristan Tzara   ‘.          şiir

*   Francls Picabia            şiir, resim

Türk edebiyatında Dadaizmi tüm özellikleriy­le benimsemiş bir sanatçı yoktur.

 

DADA TÜRKÜSÜ

Bir asansörün türküsü

Yüreğinde dada olan

Çok yoruyordu motorunu

Yüreğinde dada olan

Bir kral taşıyordu asansör

Ağır kırılgan özerk

Kesti iri sağ kolunu

Roma’ya Papa’ya gönderdi

Asansörün işte bu yüzden

Yüreğinde yok artık dada

Çikolata yiyiniz

Yıkayın beyninizi

Dada Dada

(Tristan Tzara, Milliyet Sanat Dergisi, Sayı: 161)

 

 

 

 

 



Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/20-yuzyilda-gorulen-baslica-edebiyat-akimlari-5-dadaizm/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: