Akciğerlerde Havanın İçe ve Dışa Hareketine Neden Olan Basınçlar

Akciğerlerde Havanın İçe ve Dışa Hareketine Neden Olan Basınçlar

Akciğerler, şişmiş durumda kalmasını sağlayacak bir kuvvet olmadığı sürece, bir balon gibi kollabe olacak ve içindeki havayı tamamen trakea yoluyla dışarı boşaltacak elastik bir yapıdadır. Aynı zamanda, göğüs boşluğunun orta bölümünde, mediastende hilumundan asıldığı yer dışında, akciğer ile göğüs kafesinin duvarı arasında hiçbir bağlantı da bulunmamaktadır. Bunun yerine, akciğerler göğüs boşluğunda hareketlerini kolaylaştıran ince bir plevral sıvı tabakası ile çevrelenmiş bir halde, tam anlamıyla göğüs boşluğunda “yüzmektedirler”. Üstelik, fazla sıvının devamlı lenfatik kanallara emilmesi, akciğer plevrasının viseral yüzü ve göğüs boşluğunun paryetal plevra yüzü arasında hafif bir emme basıncı oluşturur. Bu nedenle, akciğerler göğüs boşluğu genişledikçe ve daraldıkça kaygan bir ortamda serbestçe kaymaları dışında, göğüs duvarında sanki yapıştırılmış gibi durmaktadır.

Plevra Basıncı ve Solunum Hareketleri Sırasındaki Değişiklikleri

Plevra basıncı akciğer plevrası ve göğüs çeperi plevrası arasındaki dar alanda bulunan sıvı basıncıdır. Daha önce belirtildiği gibi, bu basınç, normalde hafif emici yani hafif negatif bir basınçtır. İnsipirasyonun başlangıcında normal plevra basıncı -5 cm su civarındadır ve bu basınç, akciğerlerin istirahat durumunda açık kalması için gerekli emme basıncını oluşturur. Daha sonra normal inspirasyon sırasında göğüs kafesinin genişlemesi, ortalama -7,5 cm su’ya kadar düşen daha negatif bir basınç yaratır ve gittikçe artan bir kuvvet ile akciğerleri dışa doğru çeker.

Plevra basıncı ve akciğer hacim değişiklikleri arasındaki bu ilişkiler Şekil-2’de gösterilmiştir. Alt kısımda inspirasyon sırasında plevra basıncının negativitesinin -5’ten -7,5’e artması ve üst kısımda akciğer hacminde 0,5 litre artış görülmektedir. Bunu takip eden ekspirasyon sırasında olaylar tamamen tersinedir.

Alveol Basıncı

Alveol basıncı, akciğer alveollerinin içindeki hava basıncıdır. Glottisin açık olduğu ve akciğerlerden içeri veya dışarı hiçbir hava akımının olmadığı durumda, solunum ağacının tüm bölgelerinde ve alveollere giden tüm yollardaki basınçlar atmosfer basıncına eşittir. Bu basınç, – yani 0 cm su basıncı- havayollarında sıfır referans basıncı olarak değerlendirilir. İnspirasyonda havanın içe doğru akışını sağlamak üzere, alveollerdeki basınç atmosfer basıncından biraz daha düşük bir düzeye (sıfırın altına) inmelidir. Şekil-2’deki ikinci eğri (“alveol basıncı” olarak belirtilen), normal inspirasyon sırasında alveol basıncının yaklaşık -1 cm su basıncına düştüğünü göstermektedir. Bu zayıf negatif basınç, normal sakin inspirasyon için gerekli olan yaklaşık 0,5 litre havanın 2 saniyede akciğerlere girmesi için yeterlidir.

Ekspirasyon sırasında tam tersine basınç değişiklikleri meydana gelir. Alveol basıncı +1 cm su kadar yükselir ve bu basınç, inspirasyonda alman 0,5 litre havayı, 2 ile 3 saniyelik ekspirasyon süresince akciğerlerden dışarıya atar.

Transpulmoner Basınç. Son olarak, Şekil-2’de alveol ve plevra basınçları arasındaki basınç farkı görülmektedir. Bu basınç farkına transpulmoner basınç adı verilir. Bu alveollerdeki ve akciğerlerin dış yüzü arasındaki basınç farkıdır ve akciğerlerde gerikaçma basıncı olarak adlandırılan ve solunumun her evresinde akciğerleri kollapsa yönlendiren akciğerlerdeki elastik kuvvetlerin bir ölçüsüdür.

Akciğerlerin Kompliyansı

Transpulmoner basınçtaki her birim artışa karşı akciğerlerin genişleme derecesine (eğer denge durumuna erişmesi için yeterli zaman verilirse) akciğer kompliyansı adı verilir. Normal erişkin bir insanda, her iki akciğerin birden toplam kompliyansı transpulmoner basınçtaki her cm su basıncı için yaklaşık 200 ml hava hacmidir. Bu, her zaman transpulmoner basıncın 1 cm su artması ile akciğerlerin 10-20 saniye içinde 200 ml genişlemesi demektir.

akciğer basıncı 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/akcigerlerde-havanin-ice-ve-disa-hareketine-neden-olan-basinclar/

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: