ERKEK ÜREME SİSTEMİ

 

ERKEK ÜREME SİSTEMİ

İnsanlarda üreme, dişi ve erkek üreme organları ile yapılır. İnsanlarda dişi ve erkek üreme sistemlerinde meydana gelen olaylarda benzerlikler olmakla beraber üreme organlarının yapısında farklılıklar bulunmaktadır.

A.     ERKEK ÜREME SİSTEMİ BÖLÜMLERİ

Erkek üreme sistemi, testisler, penis, epididimis, vas deferens (sperm kanalı) ve yardımcı bezlerden (prostat bezi, cowper bezi, seminal kesecikler) meydana gelmiştir.

 erkek üreme sistemi

 

a)      Testisler (Erbezi)

Erkek eşey bezleri olan testisler bir çifttir ve skrotum adı verilen testis torbasında bulunur. Testislerin iki önemli görevi vardır.

1.       Erkeklik hormonu denilen testosteron hormonu salgılamak

2.       Spermatogenez ile erkek üreme hücrelerini (sperm) üretmek.

 

*        Embriyonal gelişim döneminde karın boşluğunda bulunan testisler, doğumdan kısa bir süre önce veya doğumdan hemen sonra skrotuma iner. Normal vücut sıcaklığı spermatogenezde görev yapan enzimlerin çalışması için uygun değildir. Spermlerin meydana gelmesi için ortam sıcaklığının, vücut sıcaklığına göre 3oC kadar düşük olması gereklidir. Bu nedenle testisler doğumdan sonra vücut dışındaki skrotuma iner.

*        Testislerde çok sayıda kıvrımlı kanaldan oluşan seminifer tüpçük denilen yapılar bulunur. Seminifer tüpçüklerde mayoz bölünme ile spermler oluşur (spermatogenez).

*        Seminifer tüpçüklerde iki belirgin hücre grubu bulunur. Bunlar sertoli hücreleri ve spermotogonik hücreler (spermatogonyumlar, spermatositler ve spermatitler)dir.

*        Sertoli hücreleri spermlerin beslenmesini ve desteklenmesini sağlar.

*        Spermatonik hücreler spermatogenez ile spermleri meydana getirir.

*        Seminifer tüpçükler arasına dağılmış olan leyding hücreleri erkek cinsiyet hormonu olan testosteron salgılar.

 

UYARI:

1.   Seminifer tüpçüklerde oluşan spermlerin döllenme ve hareket yetenekleri yoktur. 

 

b)     Epididimis:

*        Seminifer tüpçükler, epididimis denilen tek ve büyük bir kanal sistemine açılır. Seminifer tüpçüklerde oluşan spermlerin döllenme ve hareket yetenekleri yoktur.  Bu spermler seminifer tüpçüklerden 6 metre uzunluğundaki epididimis kanallarına geçer. Spermler epididimis kanallarında yaklaşık 20 gün tutulur. Bu süre içinde spermler olgunlaşarak hareket ve dölleme yeteneği kazanır. Spermler, epididimisten çiftleşme sırasında salınır.

 erkek üreme sistemi organları

c)      Vas deferens (Sperm kanalı)

*        Spermlerin, idrar kanalına (üretra) kadar taşınmasını sağlayan kanaldır.

*        Epididimisten çıkan spermler, sperm kanalına (vas deferens) geçerler. Vas deferens düz kas yapısındadır.

*        Vas deferens, idrar kesesinin arkasını dolaşır ve spermleri üretraya taşır.

 

d)     Üretra (idrar kanalı-üreme kanalı)

*        Penis boyunca uzanarak dışarı açılan kanaldır.

*        Spermlerin dışarı atılmasını sağlar.

*        Mesanede biriken idrarın dışarı atıldığı kanaldır.

 

e)      Erkek Üreme Sistemindeki Yardımcı Bezler (prostat bezi, seminal kesecikler, bulboüretralbez=cowper bezi)

*        Spermlerin üretra kanalından geçerek atılması seminal sıvı ile sağlanır. Spermler bu sıvı içinde canlı kalabilirler ve hareket edebilirler.

*        Seminal sıvı, Seminal kese, Prostat bezi ve Cowper bezi (bulboüretral bez) denilen üç yardımcı bez tarafından üretilir.

*        Yardımcı bezlerin salgıladığı sıvı ile içlerindeki sperm semen adını alır. Yani semen, sperm ve seminal sıvı karışımıdır.

Seminal sıvı:

1.       Spermlerin taşınmasını sağlar.

2.       Spermlerin geçtiği yolları kayganlaştırır.

3.       Spermleri, dişi üreme kanalındaki asitlere karşı korur.

4.       Spermlerin enerji kaynağı olarak kullanacağı şekeri bulundurur.

 

*        Prostat bezinin hafif bazik özellikte olan sıvısı spermlerin bulunduğu ortamın nötralleşmesini sağlar. Böylece prostat sıvısı spermin yumurtayı döllemesi için uygun ortam hazırlar. Prostat bezi idrar kesesinin hemen dibinde üretrayı saracak şekilde yerleşmiştir. Spermin atılması sırasında prostatı çevreleyen kaslar istemsiz olarak kasılıp spermi üretraya boşaltırken idrarın da üretraya geçişini engeller. Böylece prostat bezi sperm ve idrarın aynı anda çıkışını önlemiş olur.

 erkek üreme sistemi yardımcı bezler

 

UYARI:

2.   Erkeklerde üreme kanalı boşaltım sistemi ile bağlantılıdır. İkisi tek bir açıklıkla dışarı açılır.

 

NOT:

1.      Sperm ve seminal sıvının karışımına semen denir. 1mL semen içinde yaklaşık 50-150 milyon arası sperm bulunur.

 

 

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.