Kan Glukoz Konsantrasyonunu Etkileyen Hormonlar

Kan Glukoz Konsantrasyonunu Etkileyen Hormonlar

Açlık ve tokluk arasındaki önemli değişime rağmen kan glukozu dar bir aralıkta sabit tutulur (70-110 mg/dl). Bu bir taraftan insülinin glukoz seviyesini düşürücü etkisi, diğer taraftan buna karşı etki gösteren (glukagon, kortizol, ACTH, epinefrin, growth hormon ve hPL) ve kan glukoz seviyesini yükseltmeye çalışan hormonların (anti-insuliner hormonlar) etkisi altında gerçekleştirilir.

İnsülin glukozun hücreye girişini kolaylaştırır. Ancak bazı hücrelere (retina, eritrosit böbrek tubulus hücreleri gibi) glukozun girişi insülinden bağımsızdır. Insülin etki edeceği hücrenin plazma memranmdaki reseptöre bağlanarak ikinci haberciyi uyarır, bu da glukozu katabolize eden veya başka depo maddelerine çeviren yolları (lipogenez, aminoasit transportu, protein sentezi, glukoz transportu ve glikojen sentezi) aktifleştirir.

Şişman kişilerde kan glukozunun yüksekliği insülini yükseltir. Insülin artması da hedef hücredeki reseptörleri “down regülasyon” denen bir olayla azaltır. Bu da insüline direnci arttırır. Zayıf veya zayıflayan kişilerde ise bunun tersi (up regülasyon) bir olay görülür.

İnsüline zıt etki gösteren hormonlar metabolizma üzerinde insüline ters bir etki yaparlar ve kan glukozunu korumaya yönelik iş görürler.

Diğer taraftan insülin ve buna karşı davranan glukagon’un pankreas Langerhans B ve A hücrelerinden salgılanışı aynı adacık D hücreleri tarafından sentez edilen somatostatinin kontrolü altındadır.

 

Kan Glukozunu Düzenleyen Diğer Hormonlar Şunlardır

1-         Growth Hormon ve ACTH: Hipofiz ön lobundan salgılanan bu hormonlar insüline antagonisttirler (zıt), yani kan glukozunu arttırırlar.

2-         Kortizol: Glukoneogenezi artırarak kan glukozunu yükseltir. Diğer 11- oksosteroidlerle birlikte diabetojenik hormonlar diye bilinirler. Cushing sendro- munda (adrenal hiperplazi) hipergliseminin; Addison hastalığında (adrenal atrofi) hipogliseminin sebebi de bu grup hormonun etkisini açıklamaktadır.

3-         Epinefrin: Adrenal medulladan salgılanır. Glikojenolizi arttırarak kan glukozunu yükseltir. Fizik veya emosyonel bir stres epinefrin salgısını arttırır; bu da glukozu yükseltir. Feokromositomada (adrenal medüllanın tümörleri) epinefrin veya noropinefrin sentez ve sekresyonu arttığından hiperglisemi görülür.

4-         Glukagon: Pankreas alfa hücreleri tarafından salgılanır; kortizol ve epinef- rinin etkisini birlikte gösterir ve kan glukozunu yükseltir.

5-         Tiroksin: Tiroid bezi tarafından salgılanır. Glikojenoliz’i arttırarak kan glukozunu yükseltir. Bu hormon midenin boşalmasını arttırarak glukozun absorbsi- yonunu da hızlandırabilir.

6-         Human Plasental Laktojen (hPL): Koryonik somatomamotropin olarak da bilinen bu hormon plasenta tarafından salgılanır ve anti-insülin etkiye sahiptir. Gebelik esnasında gelişebilen diyabetik ketoasidozdan hPLnin sorumlu olduğu sanılmaktadır.

7-         Somatostatin: Hipotalamus ve pankreas D hücrelerinde fazlaca bulunan bu polipeptit hormon hipofizden growth hormonun; pankreastan glukagon ve insülinin salgılanışını inhibe eder. Böylece zıt işleyen iki hormon arasında dengeyi sağlar.

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/kan-glukoz-konsantrasyonunu-etkileyen-hormonlar/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: