Safra Kesesi Hastalıkları

Safra Kesesi Hastalıkları

Kolelitiazis (Safra Taşları)

Safra taşları, Kuzey yarımküredeki Batı ülkelerinde yaşayan erişkinlerin %10-%20’sinde, Latin Amerika ülkelerindeki erişkinlerin %20-%40’ında ve Asya ülkelerinde yaşayan erişkinlerin yalnızca %3-%4’ünde vardır.

ABD’de her yıl, 1 milyon kadar yeni safra taşı vakasına tanı konulmakta ve bunların üçte ikisi ameliyatla tedavi edilmekte bu hastalardan ameliyatla çıkarılan safra taşlarının toplam ağırlığı, 25-50 milyon tona ulaşmaktadır! Safra taşları, kristal şeklindeki kolesterol monohidrat içeren kolesterol taşları (Batı ülkelerinde taşların %80’i) ve bilirubinin kalsiyum tuzlarından yapılı olan pigment taşları olmak üzere iki tiptir.

Tablo : Safra Taşı Risk Faktörleri

Kolesterol Taşları

Demografi: Kuzey AvrupalIlar, Kuzey ve Güney Amerikalılar, Amerikan Yerlileri, Meksiko-Amerikalılar

İlerleyen yaş

Dişi cinsiyet hormonları

Dişi cinsiyet

Oral kontraseptifler

Gebelik

Obezite ve insülin direnci

Hızla kilo verme

Safra kesesinde staz

Safra asidi metabolizmasının doğuştan kusurları

Dislipidemi sendromları

Pigment Taşları

Demografi: Batıklardan çok Asyalılar, kentlerde yaşayanlardan çok kırsalda yaşayanlar

Kronik hemoliz (örneğin orak hücreli anemi, herediter sferositoz) Biliyer enfeksiyon

Gastrointestinal hastalıklar: ileum hastalıkları (örneğin Crohn hastalığı), ileal rezeksiyon veya baypas, pankreas yetmezliğiyle birlikte kistik fibroz

 

 Kolesterol taşları yalnızca safra kesesinde oluşur ve %50-%100 oranında kolesterolden yapılıdır. Saf kolesterol taşları soluk sarı renktedir; taşın bileşimindeki kalsiyum karbonat, fosfatlar ve bilirübin miktarlarının artması, gri-beyazdan siyaha kadar olabilen renk değişikliklerine yol açar (Resim: Kolesterol taşları). Safra taşları ovoid şekilli ve serttir; tek başlarına görülebilirlerse de çoğu zaman çok sayıdadır; birbirlerine karşı sahip oldukları pozisyona bağlı olarak, çok sayıda yüzeye sahiptir. Kolesterol taşlarının büyük bölümü radyolusenttir; %20’ye varan bir bölümü ise radyoopak olmalarına yetecek miktarda kalsiyum karbonat içerir.

 

kolesteroll taşları

Resim Kolesterol taşları. Laparoskopik kolesistektomi sırasındaki mekanik manipülasyon, çok sayıda taşın kırılmasına neden olarak; hapsolmuş safra pigmentleri nedeniyle boyanmış olan iç kısımlarını ortaya çıkarmıştır. Safra kesesinin mukozası, mevcut akut ve kronik kolesistit nedeniyle kırmızımsı renkte ve düzensizdir.

 

Pigment taşları, safra ağacının herhangi bir yerinde oluşabilir: bunlar siyah ve kahverengi taşlar olarak iki gruptur. Siyah pigment taşları genelde, steril safra kesesinde; kahverengi olanlar ise enfekte intra ve ekstrahepatik safra yollarında bulunur. Renkli safra taşları konjuge olmamış bilirubinin kalsiyum tuzlarını ve daha az miktarlarda olmak üzere diğer kalsiyum tuzlarını, müsin glikoproteinleri ve kolesterol içerir. Siyah taşlar genellikle çok sayıdadır, küçüktür ve dokunulduğunda parçalanır (Resim 15-36). Kahverengi taşlar tek bir tane veya az sayıda bulunma, ayrıca bakteri fosfolipazlarının safradaki lesitinler üzerindeki etkileri nedeniyle serbest kalan yağ asitlerinin varlığı sonucunda yumuşak, yağlı, sabunumsu bir kıvama sahip olma eğilimini taşır. Siyah safra taşlarının %S9-7S% içerdikleri kalsiyum karbonatlar ve fosfatlar nedeniyle, radyoopaktiPo Kalsiyum sabunları içeren kahverengi taşlar ise radyolusendir.

 

pigmente safra taşları

Resim Pigmente safra taşları. Kronik intravasküler hemolize neden olan, mekanik mitral kapak protezi taşıyan bir hastadan alınan, normal görünümlü bir safra kesesindeki, çok sayıda yüzeye sahip, siyah renkli safra taşları.

 

 

 

 

 

Kaynaklar:

1.       Tuzlalı, S., güllüoğlu, M., Çevikbaş, U. (Ed). Robin’s Temel Patoloji. Nobel yayıncılık, 926s, İstanbul.

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/safra-kesesi-hastaliklari/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: