STERİLİZASYON

STERİLİZASYON

Sterilizasyon, bakteri sporları, mikobakteıiler, zarfsız (nonlipid) virüsler ve mantarlar gibi daha dirençli formları da içeren tüm mikropların tamamının yok edilmesidir. Bu, fiziksel, gaz buharı veya kimyasal sterilantlar kullanılarak başarılabilir (Bkz: Tablo1).

Nemli ve kuru ısı gibi fiziksel sterilanlar, hastanelerde kullanılan en yaygın sterilizasyon yöntemleridir ve ısıya duyarlı veya toksik ya da uçucu kimyasallardan oluşanlar dışında, materyallerin çoğunda uygulanabilir. Filtrasyon, havadan veya solüsyonlardan (yüksek etkinlikte parçacıklı hava [HEPA] filtreleri ile) bakteri ve mantarların uzaklaştırılmasında yararlıdır. Ancak, bu filtreler, virüsleri ve bazı küçük bakterileri uzaklaştıramamaktadır. Ultraviyole veya iyonize radyasyon (örn. mikrodalga veya gama ışınları) ile sterilizasyon da sıklıkla kullanılmaktadır. Ultraviyole radyasyonun limitasyonu, doğrudan maruz kalmanın gerekli olmasıdır.

Etilenoksit, en çok kullanılan gaz buharı sterilizan’dır. Etkinliğinin çok yüksek olmasına karşın, etilenoksitin, yanıcı, patlayıcı ve laboratuvar hayvanlarına karsinojenik olması nedeniyle, kesin düzenlemelerle kullanımı kısıtlanmaktadır. Formaldehit gazı ile sterilizasyon da, bu kimyasalın karsinojenik olması nedeniyle kısıtlanmıştır. Kullanımı, öncelikli olarak, HEPA filtrelerinin sterilizasyonuyla sınırlandırılmıştır. Hidrojen peroksit buharı, bu gazın okside edici doğası nedeniyle etkili bir sterilizandır. Bu sterilizan, aletlerin sterilizasyonunda kullanılır. Bir varyasyonu, plazma gaz sterilizasyondur. Bunda, hidrojen peroksit buharlaştırılır ve daha soma reaktif serbest radikaller, mikrodalga-frekansı ya da radyofrekans enerji ile oluşur. Toksik yan ürünler oluşturmayan etkili bir sterilizasyon yöntemi olduğu için, plazma gaz sterilizasyonunun, birçok etilenoksit uygulamasının yerini alması beklenmektedir. Ancak, hidrojen peroksiti absorbe eden veya onunla reaksiyona giren materyallerde kullanılamaz.

Perasetik asit ve gluteraldehit de, kullanılan iki kimyasal sterilizandır. Perasetik asit, oksidan bir ajandır, mükemmel aktivitesi vardır ve son ürünleri (açk. asetik asil ve oksijen) toksik değillerdir. Tersine, gluteraldehit için güvenlik bir sorundur ve bu kimyasalla çalışırken dikkatli olunmalıdır.

 

Tablo 1. Sterilizasyon Yöntemleri

Yöntem

Konsantrasyon veya Düzey

Fiziksel Sterilizantlar

Basınç altında buhar

Çeşitli zaman aralıkları için 121°C veya 132°C

Filtrasyon

0.22- ile 0.45-pm arasında por boyutlu; HEPA filtreler

Ultraviyole radyasyon

254-nm dalga boyuna değişken maruziyet

İyonizan radyasyon

Mikrodalga veya gama radyasyona değişken maruziyet

Gaz Buharı Sterilizanlar

Etilen oksitler

2-5 saat süreyle 29°C ile 65°C’de 450-1200 mg/L

Formaldehid buharı

60°C ile 80°C’de %2-%5

Hidrojen peroksit buharı

55°C ile 60°C’de %30

Plazma gaz

Yüksek düzeyde iyonize hidrojen peroksit gazı

Kimyasal Sterilantlar

Perasetik asit

%0.2

Gluteraldehit

%2

HEPA, High-efficiency particulate air (Yüksek-etkinlikti parçacıklı hava)

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/sterilizasyon/

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.