Türlerin korunmasının nedenleri: Dört E kuralı

Türlerin korunmasının nedenleri: Dört E kuralı

Canlı türlerinin nesillerinin korunmasının çeşitli ekonomik, ekolojik, estetik ve etik nedenleri vardır. Doğa Koruma Biyolojisinde buna dört E kuralı da denir.

Ekonomik açıdan bakınca, yiyecek, giyecek, içecek ve ilaçlarımızın büyük çoğunluğuyla endüstride kullandığımız pek çok kimyasal madde, canlılardan elde edilir. Her canlı türünün kendine özgü olan genetik materyali, bitki ve hayvan ıslahının ana hammaddesidir. Gen mühendisliği ve biyoteknolojideki yeni gelişmeler, genetik kaynak olarak, çevrede bulunabilen canlı türlerinin değerini daha da artırır. Bugünkü bilgilerimize ve teknolojik imkânlara göre “yararsız” ya da “zararlı” olarak gördüğümüz bir canlı türünün, ilerdeki yıllarda, “her derde deva” olabilecek özelliklere sahip olduğu keşfedilebilir.

Ekolojik açıdan bir türün kaybolması demek, o ekosistemde ona doğrudan veya dolaylı yollarla bağımlı olan başka türlerin, çığ gibi büyüyen bir hızla kaybolması demektir. Bir ekosistemdeki türlerin pek çoğu, beslenme, üreme, gelişme, dinlenme ve sağlıklı yaşama özellikleri bakımından birbirleriyle karmaşık ilişkiler içindedir. Özellikle “kilit-taşı” konumundaki türlerin ortadan kaldırılması, çığ etkisinin daha hızlı olmasına ve ekosistemlerin çökmesine yol açar.

Estetik açıdan doğadaki çeşitlilik insan kültürüne renk ve çeşni katar. Kişilerin yaratma güçleri, yaşam çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkların çeşitliliğiyle orantılı olarak artar. Örneğin, bir orman bölgesinde yetişmiş bir kabile üyesinin yaratma gücü, bir çöl bölgesinde yetişmiş başka bir kabile üyesinin yaratma gücünden çok daha fazladır. Çünkü orman ekosistemi binbir çeşitlilikle dolu, duygu ve düşünceyi kamçılayıcı zengin bir ortama sahipken, çöl ekosistemi monoton ve sıkıcı bir yapıya sahiptir.

Etik açıdan bakınca, gerek dini gerekse felsefi görüşlere göre, her canlı türünün, yaşama ve neslini sürdürme hakkı vardır. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’daki kültür düzeyleri gelişmiş ülkelerde, son yıllarda “hayvan hakları”ndan bahsediliyor, bu hakların yasalaşması yönünde etkin kampanyalar sürdürülüyor. Nitekim ülkemizde de, tanınmış bir köşe yazarı, köşesindeki “Ayıyı temsilen” başlıklı bir yazısında, mizahi bir anlatımla, Türkiye’deki ayı türlerinin yasal hakkını savunmuştur.

 



Kaynaklar:

1.       Işık, K. 2014. Biyolojik Çeşitlilik. ANG Vakfı, İstanbul, 224 sayfa.

 

Etiketler:

Türlerin korunmasının nedenleri, Doğa Koruma Biyolojisinde dört E kuralı, ekonomik ekolojik estetik ve etik nedenler

 

 

 

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://biyolojidersim.com/turlerin-korunmasinin-nedenleri-dort-e-kurali/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: